An Adventure in Space and Time giấc mơ còn mãi

Bản có chỉnh sửa, đã đăng trên Quái vật điện ảnh: http://quaivatdienanh.com/chi-tiet/movie-blogs/an-adventure-in-space-and-time-noi-huyen-thoai-bat-dau-3220.html

Chuỗi các tác phẩm kỷ niệm 50 năm Doctor Who đều rất hay, tôi thật sự muốn viết review cho cả bộ ba documentary-special-parody đó. Nhưng để viết được cho hai thứ Day of the Doctor và The Five(ish) Doctors Reboot cần nhắc đến một lượng reference không hề nhỏ trong lịch sử Doctor Who nên tôi sẽ viết về documentary trước. Và cũng vì đó là một bộ phim mà tôi đã biết không sót chi tiết nào nhưng vẫn không ngăn nổi mình xúc động như xem lần đầu.

An Adventure in Space and Time là tập phim tài liệu dài 90 phút được sản xuất nhân dịp kỷ niệm 50 năm Doctor Who, kể về khoảng thời gian đầu Doctor Who xuất hiện trên truyền hình Anh quốc, những ngày Doctor Who còn vật lộn với nhiều khó khăn để tìm một chỗ trên lịch phát sóng, đối mặt với những thử thách nghiệt ngã của thời gian để hiện nay đã trở thành một chương trình không thể không nhắc đến khi nói về truyền hình Anh sau Thế chiến nói riêng, và Anh quốc nói chung. Theo nhiều thông tin tôi được đọc, thì bản 90 phút cuối cùng ra mắt khán giả đã bị cắt hơi nhiều cảnh hay (trong đó có cảnh biên kịch Mark Gatiss đóng giả Jon Pertwee và một lời đồn rằng Steven Moffat đóng giả Tom Baker). Đối với người chưa từng xem Doctor Who (ở các nước khác, chứ nếu ở Anh thì dù chưa xem cũng đã nghe nói ít nhiều về nó rồi) thì đây sẽ là một tập phim đầy cảm xúc và có khả năng gợi lên hứng thú tìm hiểu Doctor Who thông qua nguồn cảm hứng từ những nhà sản xuất phần lớn còn trẻ vào thời điểm ấy, còn với fan Doctor Who thì đây thật là một bản tình ca tuyệt vời dành cho lịch sử Doctor Who, dành cho những con người hết tâm hết sức dựng con đường ban đầu mà không hề dự đoán được sau này nó sẽ sáng chói rộng mở như thế nào.

 

Bộ phim mở đầu với một thứ quá thân quen với fan Doctor Who, chiếc buồng điện thoại cảnh sát xanh dương. Tuy nhiên, đó không phải là chiếc TARDIS quen thuộc của họ, hay đúng hơn, đó chưa trở thành hình ảnh gần như độc quyền của Doctor Who. Đó quả thực chỉ là một chiếc buồng điện thoại cảnh sát thông thường, vào thời điểm mà nhiệm vụ của nó chỉ là nơi gác của các cảnh sát Anh và nơi người dân có thể gọi an ninh khi cần. Người cảnh sát tan ca trực, tiến gần đến một chiếc xe đậu lì bên đường chưa chịu di chuyển để xem xét. Máy quay chuyển qua người đàn ông đứng tuổi đang ngồi trong xe, mắt không rời chiếc buồng điện thoại ngoài kia. Và cảnh chuyển về trong phòng thay đồ của diễn viên, nơi người đàn ông nọ chuẩn bị trước khi ra trường quay. Và khán giả nghe được cái tên thân thuộc họ luôn muốn nghe kể từ khi tập phim này có thông cáo báo chí: William Hartnell. Ông có vẻ cáu bẳn và thoáng chút buồn khi ra đến trường quay. Máy quay lại lia từ trên trần xuống một William Hartnell trong trang phục Doctor đầu tiên đang suy tư, và chiếc cột trung tâm của TARDIS di chuyển, đồng thời biển báo thời gian quay về năm 1963 – năm mọi chuyện bắt đầu.

1963, BBC đang tìm một chương trình lấp chỗ trống 25 phút giữa hai chương trình thu hút, để đảm bảo lượng rating cao cho đài. Giám đốc bộ phận Drama lúc bấy giờ Sydney Newman có ý tưởng làm phim khoa học viễn tưởng và ông tìm đến người từng cộng tác với mình là Verity Lambert để mời làm nhà sản xuất. Vai trò đạo diễn được giao cho Waris Hussein. Ngày đầu của Doctor Who – một chương trình khó bị qua mặt ở độ kỳ quái lạ lùng của nó – được dựng lên từ bàn tay và khối óc của ba con người bị xem là kỳ quái không kém vào thập niên 60. Sydney Newman: một người “có thớ” trong ngành truyền hình có niềm yêu thích khoa học viễn tưởng, thứ phim bị nhiều người xem là dành cho đám choai choai. Verity Lambert: nhà sản xuất nữ đầu tiên của truyền hình Anh, mạnh bạo và gốc Do thái. Waris Hussein: đạo diễn người Ấn độ đồng tính bị kỳ thị ít nhiều.

 

Với dàn nhân sự như vậy, và thuộc một thể loại như vậy, có thể đoán trước là Doctor Who không được lãnh đạo BBC (vốn theo kiểu cổ điển truyền thống) mặn mà gì vào lúc đó. Những ai chỉ tiếp cận với một Doctor Who được BBC đầu tư không tiếc tiền thời nay chắc khó mà không thấy sốc khi thấy Verity và Waris cất công đi thuyết phục William Hartnell nhận vai. Hai người họ cố gắng thể hiện sự hồ hởi và đầu tư của BBC cho Doctor Who bao nhiêu trong bữa ăn tối với Hartnell, thì ở trụ sở BBC, hình ảnh chuẩn bị thực sự tàn tạ bấy nhiêu. Họ “được” cấp cho một trường quay cũ kỹ bụi bám nhện giăng, máy móc thường xuyên trục trặc, và những bộ phận khác hờ hững chẳng thèm nhấc tay hỗ trợ. Có thể thấy ngoài mặt hai người “cứng” bao nhiêu thì trong lòng lo toan bấy nhiêu, như Verity đã nói với Waris “I’m shaking like a leaf”. Không ít lần Sydney phải tự mình trấn an Hartnell giùm cho Verity và “nắn gân” cho cô vững bước thêm.

Rồi ngày công chiếu cũng đến. Tiếc thay, chuyện đã khó nay càng thêm khó.

Nếu bạn có từng đọc qua vài dòng lịch sử Doctor Who sẽ biết ngày Doctor Who lên sóng lần đầu cũng chính là ngày báo chí quốc tế đồng loạt đưa tin về cái chết của Tổng thống Kennedy. Một bộ phim giả tưởng non nớt có là gì so với tầm vóc và độ nghiêm trọng của vụ ám sát đó, và mọi người, trừ những ai trong bộ phận sản xuất, đều chẳng màng nhớ đến một tập phim 25 phút vừa được chiếu.

Cùng lúc đó, hai thử thách đến cùng một lượt cho Doctor Who. Một, các nhà lãnh đạo BBC tóm ngay tin rating nhàn nhàn của Doctor Who mà yêu cầu Sydney dừng chương trình (ở đây có chút hư cấu so với thực tế; ngoài thực tế, Doctor Who đã được cho phép quay 16 tập an toàn trước khi có quyết định tiếp theo). Dù vẫn biết chương trình này không chấm dứt ở đó (vì tôi vẫn còn ngồi đây mà viết bài nhân kỷ niệm 50 năm của phim), tôi vẫn hụt một nhịp tim khi ba chữ lạnh lùng được thốt vào mặt Sydney Newman “Kill Doctor Who“. Thử thách tiếp theo, dù không nghiêm trọng như thử thách đầu, nhưng mang đến một vấn đề sâu xa hơn: cái mới như thế nào thì được chấp nhận. Thử thách này, nghiệt thay, đến từ Sydney Newman. Thuở ban đầu, Sydney đã làm rõ với Verity là không làm về robot mắt to với vũ khí quái đản. Nay Verity lại trình một kịch bản đầy những con robot còn quái đản hơn những gì Sydney từng tưởng tượng. Những con mà Sydney gọi là robot đó chính là Dalek, cái tên không lạ gì với tất cả những ai từng xem Doctor Who. Và đây lại là cuộc chiến “cân máu liều” giữa hai người chung chiến tuyến. Rốt cục, như chúng ta ai cũng biết, Verity thắng. Kết quả là 10 triệu lượt xem cho serial Dalek, một con số không ai tưởng tượng nổi.

 

Từ đó, thời huy hoàng đầu tiên của Doctor Who đã đến. Sách báo, đồ chơi, rất nhiều thứ khác đều ăn theo loạt phim và đều thành công rực rỡ. William Hartnell trở nên nổi tiếng với toàn thể trẻ em Anh quốc. Ông không còn cau có như trước mà như được hồi sinh, với nhiệt huyết và niềm vui không giấu nổi trong từng hành động. Tôi nhớ mình đã chảy nước mắt khi thấy ông vui đùa ở công viên cùng các fan nhỏ tuổi của mình. Đó là một cảnh phim đẹp, từ ý tứ đến cảnh quay. So với mạch phim dồn dập những thử thách trước đó, nay ta có một cảnh thật yên bình, yên bình đến mức không ai nghĩ đến những thử thách sắp đến.

Dĩ nhiên thời gian không đứng yên cho ta thưởng thức sự an bình. Đội ngũ sản xuất Doctor Who cũng lần lượt ra đi theo thăng tiến trong nghề nghiệp, đến gần năm 1966 thì chỉ còn một mình William Hartnell ở lại. Áp lực công việc và những biến đổi tâm lý theo các thay đổi đó làm ông kiệt sức, và dẫn đến một trong những thử thách lịch sử đối với Doctor Who: thay diễn viên chính. Những ai xem Doctor Who vào lúc sự thay đổi đã được ghi vào lịch sử sẽ khó hình dung được mức chấn động của quyết định này lúc đó. Làm sao để thuyết phục khán giả rằng nhân vật họ yêu mến vẫn còn đó, nhưng là một người có tính cách khác, và do diễn viên khác vào vai? Làm sao để thuyết phục Hartnell rằng đây là quyết định cần thiết để duy trì loạt phim? Làm sao để không tự tay mình kết liễu kho báu mình đang có? Và vào năm 1966, một tính chất không lẫn vào đâu được của Doctor Who đã thành hình: thay đổi là tất yếu. William Hartnell rời cuộc chơi, nhường trường quay lại cho Patrick Troughton, để rồi trong suốt hơn 40 năm sau đó, vòng xoay này tiếp tục, giữ cho Doctor Who sống dai và sống tốt.

Cảnh trong phim

Tuy bộ ba kỳ lạ đã nói là những người tạo dựng nên loạt phim nhưng trong tập này, William Hartnell mới chính là vai chủ đạo. Tôi thấy từng bước thay đổi trong tâm lý của ông, thực ra không khác gì từng bước mà fan Doctor Who ai cũng đã trải qua. Tôi thấy ông dè dặt chưa muốn nhận một vai quá mơ hồ và kỳ lạ, như tôi từng e dè không muốn đặt chân vào phim này. Tôi thấy ông từ từ mở lòng và trở thành bạn thân với Verity, một tình bạn không màng tuổi tác, như tôi từng thấy yêu các nhân vật trong phim. Ông không thường cho người khác gọi mình là Bill, chỉ trừ bạn thân. Nhưng ngay lần gặp đầu tiên, ông không phàn nàn gì khi Verity dùng tên đó để gọi ông. Một già một trẻ về diện mạo, nhưng thẳm sâu trong họ vẫn là hai con người liều lĩnh và táo bạo như trẻ con. Tôi thấy ông xuống tinh thần khi từng người xung quanh ra đi, như tôi từng buồn bã khi các bạn đồng hành của Doctor rời TARDIS. Tôi thấy ông cẩn trọng với từng chi tiết phim, như bất kỳ fan nào. Tôi thấy ông gần như ngã quỵ khi biết mình phải rời cuộc chơi, như fan Doctor Who chúng tôi lưu luyến bất kỳ Doctor nào sắp hết con đường bước cùng TARDIS. Tôi thấy ông rưng rưng như một đứa trẻ cạnh lò sưởi, môi mấp máy “I don’t want to go”, như tôi từng mấp máy “I don’t want you to go”. Tôi thấy ông chấp nhận sự thật, và nở nụ cười với Patrick Troughton, như tôi và các fan Doctor Who khác học cách chấp nhận một Doctor mới. David Bradley quả không hổ danh diễn viên kỳ cựu, từng chuyển đổi tinh tế trong cảm xúc của William Hartnell đều được ông chuyển tải tài tình. Tôi thấy được chính mình, một fan Doctor Who trong đó, với tất cả tình cảm dành cho series này – một series không còn chỉ là sở thích nữa, mà đã là một phần trong cách nhìn cuộc sống của tôi.

Như mọi tập khác, An Adventure in Space and Time không thiếu những khoảnh khắc xúc động làm người xem nức nở. Nếu bạn không phải là fan, tôi nghĩ bạn cũng sẽ sụt sịt một vài lần. Nếu bạn là fan, tôi dám chắc bạn không kiềm nổi nhiều lần phải khóc, vì vui và cũng vì buồn, trong tập phim này. Đó là khi Hartnell quá tận tâm cho công việc khi sức khỏe của ông ngày càng yếu đi, ông động viên vợ cũng chính là đang động viên chính mình đi tiếp với tình yêu này. Đó là khi Verity chia tay Hartnell lúc rời vị trí công tác, cùng câu nói kinh điển giữa Sarah Jane và Doctor nay được lặp lại “Till we meet again”. Đó là khi Hartnell mất dần nét vui trẻ trung khi xưa lúc TARDIS ngày càng nhiều người mới. Đó là khi dường như chỉ còn một mình Hartnell xem Doctor Who như một tình yêu, chứ không phải công tác làm cho xong. Đó là khi một người thẳng thắn mạnh bạo như Sydney Newman cũng phải tìm mọi cách nhẹ nhàng nhất để báo tin dữ cho Hartnell. Đó là khi Hartnell dừng xe giữa đường nhìn chằm chằm vào chiếc buồng cảnh sát xanh, diện mạo của ngôi nhà tinh thần cho ông trong suốt ba năm. Đó là khi ông tự tay bật công tắc điều khiển TARDIS lần cuối, và nhìn thấy tương lai của Doctor Who vẫn sáng như ông mong muốn. (Tôi vẫn muốn bạn xem phim, chứ không chỉ nghe kể, nên không ghi chi tiết cảnh này. Tôi chỉ có thể nói đó là cảnh làm cho bất cứ fan Doctor Who nào cũng phải khóc vì sung sướng, đặc biệt khi nhìn lại chặng đường dài và vẫn đang tiếp diễn của phim.)

Cảnh quay trong phim rất đẹp và sáng tạo. Nhạc phim không phải quá đặc sắc nhưng vẫn phải nói là hay. Lời thoại của phim thì bản thân đã hay, nhưng sẽ còn hay hơn và có ý nghĩa hơn gấp bội khi bạn đã là fan. Tôi đã từng nhận xét tôi không mấy thích kịch bản của Mark Gatiss trong Doctor Who, nhưng tập này là một ngoại lệ. Tôi dành cho Mark lời cảm ơn trân trọng nhất vì đã viết nên những dòng kịch bản đẹp như thơ. Và nếu bạn có xem, xin đừng tắt vội khi thấy phim đã hết. Vì phần bonus phía sau về tâm sự của những người từng tham gia Doctor Who cũng quý giá không kém gần 90 phút phim trước. Và hãy xem lại nếu bạn sau đó đã trở thành fan của loạt phim này, vì còn rất nhiều những “món quà” bé tí nhưng rất ý nghĩa với fan Doctor Who đã được biên kịch lồng vào từng lời thoại. Hay nói đúng hơn là món quà mà tất cả fan Doctor Who dành cho nhau, vì loạt phim này đã truyền cảm hứng cho quá nhiều con người để giờ đây, những người đang góp tay tạo nên nó cũng chính là những fan đang say mê dõi mắt theo bước đi của Doctor cùng thời gian.

An Adventure in Space and Time là tập tôi xem lại khá nhiều, không chỉ vì tình yêu Doctor Who mà còn là để nhắc mình cố gắng với những ước mơ trong đời. Và có chút nào đó của quaivatdienanh mà tôi thấy được trong tập phim này, nơi ước mơ là thứ quý giá nhất. Hãy cứ tin và cống hiến hết mình cho nó, vì có thể, dù là hiếm hoi, giấc mơ của ta sẽ trở thành hiện thực và trở thành giấc mơ của nhiều người khác. Tôi muốn kết bài này bằng một câu trong tập The Pandorica Opens, “The universe is big, its vast and complicated, and ridiculous. And sometimes, very rarely, impossible things just happen and we call them miracles.” Doctor Who ngớ ngẩn như thế đó, và cũng đã trở thành phép màu như thế đó.



Whovians Việt Nam Cộng đồng, Fandom

Doctor Who là một series phim truyền hình khoa học viễn tưởng của Vương quốc Anh do đài BBC sản xuất, bắt đầu phát sóng từ năm 1963. Bộ phim có nội dung chính kể về những cuộc phiêu lưu của một Time Lord tự xưng mình là The Doctor, một chủng loài ngoài hành tinh đến từ Gallifrey.

URL : Copy
| http://yeudw.com/?Layout=baiviet&id=221